بیانیه‌ی نمایش:

زیرزمین دستان نمایش گروهی «لوبوتومی گزینشی» را با کیوریتوری سام کشمیری برگزار می‌کند. 

این نمایش با گردآوری مجموعه‌ای از عکس‌ها و ویدئوهای آلفرد یعقوب‌زاده، کاوه کاظمی، مریم کاظم‌زاده، البرز کاظمی، شایان سجادیان، سینا شیری، مریم تخت‌کشیان، مریم رحمانیان و هاشم شاکری، روز جمعه ۲۶ تیر ۱۴۰۵ افتتاح می‌شود و تا ۱۶ مرداد ۱۴۰۵ ادامه خواهد داشت. 

نمایش «لوبوتومی گزینشی» به دو رویداد تاثیر‌گذار در تاریخ سیاسی معاصر ایران، جنگ ایران و عراق و جنگ اخیر ایران با آمریکا و اسرائیل، می‌پردازد.

این دو جنگ، با وجود تفاوت‌های تاریخی، سیاسی و رسانه‌ای، در فاصله‌ی زمانی چندان دوری از یک‌دیگر رخ نداده‌اند. در عین حال، آن‌ها در حافظه‌ی جمعی جایگاه یکسانی ندارد. 

برای بخشی از جامعه، جنگ ایران و عراق به مرور زمان به خاطره‌ای دور یا فراموش‌شده تبدیل شده است، اما بنا بر حنبه‌های مختلف، جنگ اخیر تجربه‌ای بی‌واسطه و ملموس در زندگی روزمره‌ی افراد داشته است. 

این تفاوت‌ها نه تنها بر شیوه‌ی به یاد آوردن این دو رویداد، بلکه بر نحوه‌ی ثبت و روایت آن‌ها نیز تاثیر گذاشته است.///

لوبوتومی گزینشی این دو مقطع تاریخی را نه در امتداد روایت‌های سیاسی یا ایدئولوژیک، بلکه از جنبه‌ی تجربه‌ی انسانی کنار یکدیگر قرار می‌دهد. 

آثار نمایش متعلق به عکاسانی از دو نسل و با پیشینه‌ها و رویکردهای متفاوت است. بخشی از آثار، خودِ جنگ را به طور مستقیم مستند کرده‌اند و بخشی دیگر، از برخورد اصلی فاصله گرفته و به پیامدهای آن در زندگی روزمره، روابط اجتماعی و محیط پیرامون پرداخته‌اند. 

در نتیجه، مخاطب با مجموعه‌ای از روایت‌ها روبه‌رو می‌شود که از لحظه‌ی وقوع رویداد تا آثار ماندگار آن بر جامعه ادامه پیدا می‌کنند.

ساختار نمایش هم براساس همین ایده طراحی شده است. بازتاب تصاویر و ویدئوها بر روی دوازده پرده‌ی کاغذی بزرگ که از سقف تا زمین آویخته شده‌اند، انعکاس پیدا می‌کند. 

این پرده‌ها با حرکت مخاطبان به حرکت می‌افتند و تصاویر را دچار تغییر و اختلال می‌کنند. از سوی دیگر، هر مخاطب با قرار گرفتن در برابر هر پرده، بخشی از تصویر را با سایه‌ی خود می‌پوشاند و مانع دیده شدن آن می‌شود. 

بنابراین، تجربه‌ی دیدن آثار همواره ناقص، متغیر و وابسته به حضور دیگران است. این وضعیت می‌تواند یادآور سازوکار حافظه‌ باشد، با سوگیری‌ای که مدام بخشی از تصاویر را برجسته می‌کند و بخشی دیگر را به حاشیه رانده یا حذف می‌کند.

در کنار این رویکرد کلی، نمایش امکان مواجهه با شیوه‌های متفاوت ثبت بحران را نیز فراهم می‌کند. آثار کاوه کاظمی، مریم کاظم‌زاده و آلفرد یعقوب‌زاده نمونه‌هایی از ثبت مستقیم جنگ ایران و عراق هستند که هر یک از منظر و موقعیت متفاوتی به این رویداد نزدیک شده‌اند. 

در میان آن‌ها، نگاه مریم کاظم‌زاده، حضوری متفاوت و حساس‌تر نسبت به تجربه‌ی انسانی جنگ ارائه می‌دهد.

در مقابل، آثار نسل جدید بیش از آنکه بر خودِ رویداد جنگ متمرکز باشند، به تأثیر آن بر جامعه و زیست روزمره می‌پردازند. 

قرار گرفتن آثار کاوه کاظمی در کنار آثار البرز کاظمی، پدر و پسر، امکان مشاهده‌ی دو نسل از عکاسی جنگ را فراهم می‌کند. 

اگر آثار کاوه بیشتر بر ثبت واقعه استوار است، البرز کاظمی به درون جامعه و فضاهایی نفوذ می‌کند که بحران در آن‌ها به شکلی غیرمستقیم اما عمیق جریان دارد؛ از اجتماعات موسیقی رپ تا تجربه‌ی نسل جوان. 

شایان سجادیان نیز توجه خود را به لایه‌های کمتر دیده‌شده‌ی جامعه و گروه‌های آسیب‌پذیر معطوف می‌کند. 

هاشم شاکری جامعه‌ی اسکیت‌بازان دختر را دنبال می‌کند و سینا شیری تجربه‌ی کوچ، جابه‌جایی و ترک شهر را در پی جنگ مستند کرده است. 

در این آثار، جنگ نه صرفا به عنوان یک درگیری نظامی، بلکه به عنوان عاملی که هویت‌های فردی، روابط اجتماعی و شیوه‌های زیستن را دگرگون می‌کند، مورد توجه قرار گرفته است.